یک عصر تا مرز انجماد
گشتی در بازار کریسمس هانوفر در یک عصر سرد و بارانی: بوی بادامسوخته، دهکده فنلاندی و صابونهایی که…
بازار کریسمس آلمان چیست و کی باز میشود؟ تاریخهای رسمی ده بازار معروف در سال ۲۰۲۶، همراه با شراب داغ کریسمس، ودیعهٔ لیوان و چند نکتهٔ کاربردی برای کسی که اولین بار به این بازارها میرود.
بازار کریسمس آلمان، که آلمانیها به آن «وایناختسمارکت» (Weihnachtsmarkt) میگویند، بازاری فصلی در فضای باز است. این بازارها چند هفته پیش از کریسمس، جشن مسیحیان برای تولد عیسی مسیح، در میدان اصلی شهرها برپا میشوند. دهها کلبهٔ چوبی کوچک کنار هم چیده میشوند، چراغها روشن میشوند و بوی شراب داغ و بادام شکری در هوا میپیچد. مردم بعد از کار یا آخر هفته با دوست و خانواده سری به بازار میزنند، سرپا چیزی میخورند و مینوشند و گاهی هدیهٔ کوچکی هم میخرند. ورود به بیشتر این بازارها رایگان است و آدم فقط پول خوراکی و خریدش را میدهد.
بیشتر بازارهای کریسمس آلمان که در این مطلب آمدهاند، در سال ۲۰۲۶ در هفتهٔ بعد از ۲۲ نوامبر باز میشوند.
۲۲ نوامبر روز «توتنزونتاگ» (Totensonntag)، یعنی یکشنبهٔ مردگان است. کلیسای پروتستان، یکی از دو کلیسای بزرگ مسیحی آلمان، این روز را به یاد درگذشتگان اختصاص میدهد. این روز آخرین یکشنبهٔ سال در تقویم کلیساست، تقویمی که مناسبتهای دینی را میشمارد و سال تازهاش یک هفته بعد شروع میشود. چند بازار زودتر شروع میکنند، ولی آن یکشنبه یا مثل بازارهای کلن (Köln) در غرب و مونیخ (München) در جنوب آلمان تعطیلاند، یا مثل بازار آخن (Aachen)، کنار مرز بلژیک و هلند، فقط عصر باز هستند. پایان بیشتر بازارها هم بین ۲۰ تا ۲۴ دسامبر است و بازارهایی که ۲۴ دسامبر باز هستند، آن روز زود میبندند. تاریخها و ساعتهای ده بازار معروف را در ادامه آوردهایم.
کریسمس در آلمان فقط یک شب نیست، چند هفته است. به این چند هفته «ادونت» (Advent) میگویند، یعنی دورهٔ چهار یکشنبهٔ پیش از کریسمس. یکشنبهٔ اول ادونت در سال ۲۰۲۶، ۲۹ نوامبر است، یعنی یک هفته بعد از توتنزونتاگ. در همین روزها درختهای بلند کریسمس هم به میدانها میآیند. درخت کریسمس میدان رومربرگ (Römerberg) در فرانکفورت (Frankfurt)، شهر بزرگ کنار رود ماین در مرکز آلمان، امسال ۳ نوامبر به میدان رسید. چراغهای درخت میدان مارینپلاتس (Marienplatz) مونیخ روز ۲۰ نوامبر، ساعت ۱۷، برای اولین بار روشن میشوند. این چراغها تا ۶ ژانویه هر شب روشن میمانند.
روز ۶ دسامبر روز «نیکلاوس» (Nikolaus) است. نیکلاوس با بابانوئل، پیرمرد ریشسفید و قرمزپوشی که شب کریسمس هدیه میآورد، فرق دارد: روز خودش را دارد و ۶ دسامبر برای بچهها هدیه میآورد. در بازار مونشاو (Monschau)، شهر کوچکی در غرب آلمان نزدیک آخن، نیکلاوس هر شنبه میان مردم راه میرود و هدیه پخش میکند. در فرانکفورت هم روز ۶ دسامبر به صحنهٔ بازار میآید. شب ۲۴ دسامبر، که آلمانیها «هایلیگآبند» (Heiligabend) یا شب مقدس میگویند، شب اصلی کریسمس است. با این حال ۲۴ دسامبر روز کاری عادی حساب میشود و تعطیلی رسمی کریسمس در همهٔ ایالتهای آلمان ۲۵ و ۲۶ دسامبر است.
تاریخها و ساعتهای زیر را از صفحههای رسمی خود بازارها یا شهرها برداشتهایم. بازارها گاهی ساعتها را تا روز افتتاح جابهجا میکنند، پس پیش از سفر بهتر است صفحهٔ همان بازار را یک بار دیگر نگاه کرد.
بازار کریسمس نورنبرگ (Nürnberg)، شهری در جنوب آلمان، اسمش «کریستکیندلسمارکت» (Christkindlesmarkt) است، یعنی بازار کودک مسیح، و خودش را یکی از قدیمیترین بازارهای کریسمس دنیا میداند. غرفههای چوبیاش در میدان هاوپتمارکت (Hauptmarkt) را «شهرکی از چوب و پارچه» مینامند. معروفترین خوراکیاش «لبکوخن» (Lebkuchen) است، شیرینی نرم و ادویهداری شبیه نان زنجبیلی. بچهها بخش جداگانهای به اسم «کریسمس بچهها» (Kinderweihnacht) دارند، و در «بازار شهرهای خواهرخوانده» (Markt der Partnerstädte) غرفههایی از شهرهایی در کشورهای دیگر دیده میشود که با نورنبرگ پیمان دوستی و همکاری دارند.
بازار از ۲۷ نوامبر تا ۲۴ دسامبر ۲۰۲۶ هر روز از ساعت ۱۰ تا ۲۱ باز است، روز افتتاح تا ساعت ۲۲ و روز ۲۴ دسامبر فقط از ۱۰ تا ۱۴. افتتاح رسمی ۲۷ نوامبر ساعت ۱۷:۳۰ است. آن ساعت «کریستکیند» (Christkind)، یعنی کودک مسیح، از بالکن بلند کلیسای فراونکیرشه (Frauenkirche) متنی به اسم «پرولوگ» (Prolog)، یعنی پیشدرآمد، میخواند. کریستکیند نماد کریسمس در نورنبرگ است: چهرهای با موهای بور و فرفری، تاج طلایی و لباس سفید و طلایی.
بازار کریسمس درسدن (Dresden)، شهری در شرق آلمان، از سال ۱۴۳۴ برپا میشود و امسال ۵۹۲مین دورهٔ آن است. اسم بازار، «اشتریتسلمارکت» (Striezelmarkt)، از «اشتریتسل» میآید که اسم قدیمی «اشتولن» (Stollen) است، یعنی نان شیرین مخصوص کریسمس. شهر هر سال جشنی هم به افتخار همین نان برگزار میکند. بازار در میدان آلتمارکت (Altmarkt) است و سکههای مخصوص خودش را دارد: «اشتریتسلتالر» (Striezeltaler) در این بازار رسماً پول حساب میشود و ۱۱ تالر را به ۱۰ یورو میفروشند.
بازار از ۲۵ نوامبر تا ۲۴ دسامبر ۲۰۲۶ هر روز از ساعت ۱۰ تا ۲۱ باز است و روز ۲۴ دسامبر فقط تا ساعت ۱۴. روز افتتاح، ۲۵ نوامبر، مراسم افتتاح و روشنشدن چراغها ساعت ۱۶ است و غرفهها از ۱۶:۳۰ تا ۲۱ میفروشند.
یکی از بازارهای کریسمس کلن، شهر بزرگ کنار رود راین، درست جلوی کلیسای جامع شهر، در میدان رونکالی (Roncalliplatz)، برپا میشود و اسمش «بازار دلها» (Markt der Herzen) است. بیش از ۱۲۰ غرفه دارد و به گفتهٔ برگزارکنندگانش از سال ۲۰۱۰ بیشتر خوراکیها و نوشیدنیهایش گواهی ارگانیک دارند. این بازار زودتر از بیشتر بازارها باز میشود، از ۱۶ نوامبر تا ۲۳ دسامبر ۲۰۲۶، ولی روز توتنزونتاگ، ۲۲ نوامبر، بسته است. ساعت کارش یکشنبه تا چهارشنبه ۱۱ تا ۲۱، پنجشنبه و جمعه ۱۱ تا ۲۲ و شنبه ۱۰ تا ۲۲ است.
در آخن، شهر قدیمی شارلمانی (Karl der Große)، بازار کریسمس دور کلیسای جامع و ساختمان شهرداری برپا میشود. بوی «پرینتن» (Printen)، شیرینی سفت و ادویهدار معروف آخن، با بوی «گلوواین» (Glühwein)، یعنی شراب داغ ادویهدار، قاطی میشود. بازار از ۲۰ نوامبر تا ۲۳ دسامبر ۲۰۲۶ هر روز از ساعت ۱۱ تا ۲۱ باز است، با سه استثنا: یکشنبه ۲۲ نوامبر فقط از ۱۸ تا ۲۱، شنبه ۱۲ دسامبر تا ساعت ۲۲ و روز آخر، ۲۳ دسامبر، تا ساعت ۲۰.
بازار کریسمس فرانکفورت در چند میدان مرکز شهر پخش است، از میدان رومربرگ تا کنارهٔ رود ماین. در فرانکفورت سراغ «بتمنشن» (Bethmännchen) را میگیرند، گلولههای کوچک مارسیپان، یعنی خمیر بادام و شکر، که روی هرکدام سه تکه بادام نشسته است. بچهها هم بازار کریسمس جداگانهای کنار رود ماین دارند. بازار از ۲۳ نوامبر تا ۲۲ دسامبر ۲۰۲۶ باز است، دوشنبه تا شنبه از ۱۰ تا ۲۱ و یکشنبه از ۱۱ تا ۲۱. افتتاح رسمی ۲۳ نوامبر روی صحنهٔ رومربرگ است و شهردار ساعت ۱۷:۱۰ سخنرانی افتتاح را میکند.
بازار اصلی کریسمس مونیخ، مرکز ایالت بایرن، «کریستکیندلمارکت» (Christkindlmarkt) نام دارد، یعنی بازار کودک مسیح. این بازار دور میدان مارینپلاتس و کوچههای قدیمی اطرافش برپا میشود و امسال ۱۳۸ غرفه دارد. شهرداری مونیخ، که برگزارکنندهٔ بازار است، امسال برای اولین بار آن را جمعهٔ پیش از توتنزونتاگ باز میکند. بازار از ۲۰ نوامبر تا ۲۴ دسامبر ۲۰۲۶ باز است و فقط ۲۲ نوامبر تعطیل است. ساعت کارش دوشنبه تا شنبه ۱۰ تا ۲۱ و یکشنبه ۱۰ تا ۲۰ است و روز ۲۴ دسامبر از ۱۰ تا ۱۴. روزهای ۲۷ نوامبر و ۱۲ دسامبر غرفهها اجازه دارند تا ساعت ۲۲ باز بمانند، ولی همه این کار را نمیکنند.
برلین (Berlin)، پایتخت آلمان، بازارهای کریسمس زیادی دارد. «جادوی کریسمس» (WeihnachtsZauber) یکی از محبوبترینشان است و در میدان ژاندارمنمارکت (Gendarmenmarkt) برپا میشود. غرفههایش صنایع دستی، بادام شکری و شاهبلوط بوداده میفروشند و بازار یک غذاخوری گرم و سرپوشیده هم دارد. این بازار ۲ یورو ورودی میگیرد، ولی دوشنبه تا جمعه از ساعت ۱۱ تا ۱۴ ورود رایگان است، بهجز ۲۴ تا ۲۶ و ۳۱ دسامبر. بازار از ۲۳ نوامبر تا ۳۱ دسامبر ۲۰۲۶ باز است، یکشنبه تا پنجشنبه از ۱۱ تا ۲۲، جمعه و شنبه از ۱۱ تا ۲۳ و روز ۲۴ دسامبر از ۱۱ تا ۱۸.
هامبورگ (Hamburg) شهر بندری بزرگ شمال آلمان است. بازار تاریخی کریسمسش جلوی ساختمان شهرداری، در میدان راتهاوسمارکت (Rathausmarkt)، برپا میشود و برگزارکنندهاش رونکالی (Roncalli) است. هر روز ساعت ۱۶، ۱۸ و ۲۰ بابانوئلی با سورتمه و گوزنهایش از بالای بازار میگذرد. بازار از ۲۳ نوامبر تا ۲۳ دسامبر ۲۰۲۶ هر روز از ساعت ۱۱ تا ۲۱ باز است.
بازار کریسمس اشتوتگارت (Stuttgart)، شهری در جنوب غربی آلمان، یکی از قدیمیترین بازارهای کریسمس اروپاست و نامش اولین بار در سال ۱۶۹۲ در اسناد آمده است. بیش از ۲۰۰ فروشنده دور قصر قدیمی (Altes Schloss) و میدانهای اطرافش غرفه دارند، و یک چرخوفلک ۵۸ متری در میدان شلوسپلاتس (Schlossplatz) میچرخد. بازار از ۲۵ نوامبر تا ۲۳ دسامبر ۲۰۲۶ باز است، یکشنبه تا پنجشنبه از ۱۱ تا ۲۱ و جمعه و شنبه از ۱۱ تا ۲۲. روز افتتاح غرفهها از ساعت ۱۷ باز میشوند و جشن افتتاح ساعت ۱۸ در حیاط قصر قدیمی است.
مونشاو شهر کوچکی با خانههای قدیمی نیمهچوبی است و بازار کریسمسش فقط چهار آخر هفتهٔ ادونت باز است: ۲۷ تا ۲۹ نوامبر، ۴ تا ۶ دسامبر، ۱۱ تا ۱۳ دسامبر و ۱۸ تا ۲۰ دسامبر ۲۰۲۶. جمعهها و شنبهها از ۱۱ تا ۲۱ و یکشنبهها از ۱۱ تا ۲۰ باز است. حدود ۳۵ غرفه در جاهای مختلف شهر پخشاند و خردل مونشاو و پرینتن از سوغاتیهای محلیاند. شهر در روزهای بازار اتوبوس شاتل راه میاندازد، یعنی اتوبوسی که مرتب بین پارکینگهای بیرون شهر و بازار رفتوآمد میکند. موزائیک پیشتر گزارشی از سفری یکروزه به مونشاو منتشر کرده است.
در هانوفر (Hannover)، شهری در شمال آلمان، هم بازار شهر قدیمی، کنار کلیسای مارکتکیرشه (Marktkirche)، از ۲۳ نوامبر تا ۲۲ دسامبر ۲۰۲۶ هر روز از ساعت ۱۱ تا ۲۱ باز است. موزائیک روایتی از یک عصر سرد در همین بازار را با عنوان یک عصر تا مرز انجماد منتشر کرده است.
نوشیدنی اصلی بازار گلوواین است، شراب داغی که معمولاً با دارچین، میخک و پوست پرتقال یا لیمو طعمدار میشود. کسی که الکل نمیخورد هم دست خالی نمیماند. «کیندرپونش» (Kinderpunsch)، یعنی پونش بچهها، نوشیدنی داغ و بیالکلی از آبمیوه و ادویه است. اسمش را از بچهها گرفته، ولی هرکسی میتواند آن را بخرد.
از امسال، با تغییر یک قانون اتحادیهٔ اروپا، اسم «گلوواین بیالکل» (alkoholfreier Glühwein) هم مجاز شده است. این نوشیدنی از شراب الکلزداییشده درست میشود و الکلش کمتر از ۰٫۵ درصد است. تا پیش از این، گلوواین طبق قانون دستکم ۷ درصد الکل داشت و نسخههای بیالکل باید اسم دیگری میگرفتند. پونشهای دیگر ممکن است الکل داشته باشند، پس بهتر است موقع سفارش پرسید.
در صفحههای همین بازارها چند خوراکی بارها تکرار میشود: «براتوورست» (Bratwurst)، یعنی سوسیس کبابی، بادام شکری که در شکر داغ بو داده میشود، شاهبلوط بوداده و لبکوخن. کسی که گوشت خوک نمیخورد، بهتر است پیش از خرید سوسیس بپرسد از چه گوشتی درست شده است. بازار مونیخ غذای وگان هم دارد، یعنی غذایی بدون گوشت و بدون هیچ فراوردهٔ حیوانی مثل شیر و تخممرغ. در همین بازار غذای بیگلوتن، برای کسانی که به گلوتن گندم و جو حساسیت دارند، و غذای بیلاکتوز، یعنی بدون قند شیر، هم پیدا میشود. بازار نورنبرگ برای غذاهای وگانش یک مسیر گشت جداگانه پیشنهاد میکند.
در بسیاری از بازارها نوشیدنی داغ را در لیوان چندبارمصرف میدهند، نه لیوان یکبارمصرف. روی قیمت نوشیدنی مبلغی به اسم «پفاند» (Pfand)، یعنی ودیعه، اضافه میشود و با پسدادن لیوان، این پول برمیگردد. در درسدن، برای نمونه، همهٔ غرفههای نوشیدنی باید از لیوان مخصوص بازار استفاده کنند و پفاند در کل بازار یک نظام مشترک دارد. لیوان بازار فرانکفورت هر سال طرح تازهای دارد و خیلیها آن را یادگاری نگه میدارند، یعنی از خیر پفاندش میگذرند. در هامبورگ هم میشود لیوان گلوواین را خرید.
کسی که به بازار کریسمس آلمان میرود، بهتر است کمی پول نقد همراه داشته باشد. صفحههای رسمی بازارها دربارهٔ کارت بانکی چیزی نگفتهاند و نمیشود مطمئن بود هر غرفهٔ کوچکی کارت قبول کند. در درسدن، غیر از یورو، سکههای اشتریتسلتالر هم در بازار پول حساب میشوند.
ظهرهای وسط هفته بیشتر مردم سر کارند، پس کسی که از شلوغی خوشش نمیآید، بهتر است همان وقت به بازار برود. در ژاندارمنمارکت برلین کسی که این وقت برود، پول ورودی هم نمیدهد، چون دوشنبه تا جمعه از ۱۱ تا ۱۴ ورود رایگان است. در بازار فرانکفورت، خانوادهها میتوانند برای بچههای کوچک دستبند رایگان بگیرند. این دستبند کنار وسایل بازی بچهها داده میشود و اسمش «کیندر-فیندر» (Kinder-Finder)، یعنی بچهیاب، است. پدر و مادر شمارهٔ موبایلشان را روی دستبند مینویسند. اگر بچه در شلوغی گم شود، دیگران یا پلیس با همین شماره پدر و مادر را پیدا میکنند.
بیشتر بازارهای این فهرست پیش از کریسمس تمام میشوند: مونشاو ۲۰ دسامبر، فرانکفورت ۲۲ دسامبر و کلن، آخن، هامبورگ و اشتوتگارت ۲۳ دسامبر. نورنبرگ، درسدن و مونیخ روز ۲۴ دسامبر هم باز هستند، ولی فقط تا ساعت ۱۴. از این ده بازار فقط ژاندارمنمارکت برلین بعد از کریسمس هم باز میماند: ۲۴ دسامبر تا ساعت ۱۸ و بعد تا ۳۱ دسامبر. کسی که برای روزهای تعطیل کریسمس برنامه میریزد، بهتر است پیش از راه افتادن صفحهٔ همان بازار را نگاه کند. مطالب دیگری دربارهٔ زندگی روزمره را در بخش زندگی در آلمان موزائیک میشود خواند.
تاریخها و ساعتها از صفحههای رسمی بازارها و شهرهاست، بررسیشده در ۱۰ نوامبر ۲۰۲۶: بازار نورنبرگ و صفحهٔ کریستکیند نورنبرگ، شهر درسدن، سایت اشتریتسلمارکت و شرایط برگزاری اشتریتسلمارکت ۲۰۲۶، بازار کلیسای جامع کلن، بازار آخن، گردشگری فرانکفورت، شهر مونیخ، پایگاه شهر برلین، شهر هامبورگ، شهر اشتوتگارت و بازار اشتوتگارت، شهر مونشاو و شهر هانوفر. دربارهٔ توتنزونتاگ: evangelisch.de، دربارهٔ تعطیلیهای رسمی: فدراسیون سندیکاهای آلمان و دربارهٔ گلوواین بیالکل: گزارش تاگسکارته از اعلام مؤسسهٔ شراب آلمان.
اولین نظر این مطلب را شما بنویسید.
موزائیک با Google Analytics میبیند کدام روایتها خوانده میشوند. اجازه میدهید برای این کار کوکیهای آماری در مرورگرتان ذخیره شود؟ انتخابتان را هر وقت بخواهید از پایین صفحه عوض کنید. حریم خصوصی